“We weten hoe een bewoner plast en poept, maar over zijn seksuele behoeften weten we weinig”

Met het onderzoek “Seksualiteit en intimiteit in het verpleeghuis” hoopt Zeljka Kresojevic, GZ-psycholoog bij Lentis in opleiding tot klinisch neuropsycholoog, meer inzicht te krijgen in hoe verpleeghuisbewoners met dementie hun behoefte aan seksualiteit en intimiteit uiten. “We weten hoe een bewoner plast en poept, maar over zijn seksuele behoeften weten we weinig. Wanneer we hierin meer inzicht krijgen, wordt het voor zorgmedewerkers misschien minder ongemakkelijk om met seksueel gedrag van bewoners om te gaan. En weten zij wellicht beter hoe ze passend op dit gedrag kunnen reageren”, zegt Kresojevic.

Aanleiding

Kresojevic: “Zorgmedewerkers kunnen zich ongemakkelijk voelen, wanneer zij geconfronteerd worden met seksueel gedrag van bewoners. Ze bespreken het gedrag vaak onderling, maar vermelden de confrontatie lang niet altijd in het dossier. In hoeverre zij zich na een confrontatie ongemakkelijk voelen, verschilt per zorgmedewerker. De een zet het makkelijk van zich af, en doet het af met een grapje, zoals: “joh, ik ben getrouwd.” De ander blijft zich er langere tijd onveilig door voelen. Het is immers een gevoelige kwestie en gaat over grenzen. In het verpleeghuis is weinig ruimte voor dagelijkse vormen van seksualiteit. Het seksueel gedrag van bewoners wordt vaak als ongeremd gedrag gezien. En kan ook als grensoverschrijdend gedrag ervaren worden, dat zo snel mogelijk de kop moet worden ingedrukt. Terwijl het ook om een uiting van een dagelijkse vorm van seksualiteit kan gaan. Een onjuiste benadering kan ervoor zorgen dat de seksuele behoeften van de bewoners genegeerd worden. Dit kan leiden tot bijvoorbeeld stemmingsproblemen bij bewoners. Misschien realiseren we ons wel eens te weinig, dat ook verpleeghuisbewoners behoefte hebben aan seksualiteit en intimitiet.”

Hoe

Het onderzoek bestaat uit twee delen:

  • Het testen van de betrouwbaarheid van de voor dit onderzoek ontwikkelde gedragsobservatielijst. Deze observatielijst brengt de behoefte aan seksualiteit bij bewoners met dementie in kaart.
  • Onderzoeken of er een verband bestaat tussen hoe bewoners met dementie hun behoefte aan seksualiteit uiten, en hun vermogen om te plannen, organiseren en hun gedrag te reguleren, en de emoties van anderen te herkennen.

Doel

De opgedane kennis en het gebruik maken van de gedragsobservatielijst, kan leiden tot passender, persoonsgerichte zorg en het vergroten van de kwaliteit van leven. Ook een helder beleid op het onderwerp Seksualiteit en intimiteit binnen het verpleeghuis is volgens Kresojevic wenselijk. “Bijvoorbeeld concrete afspraken over privacy, zoals: eerst aankloppen voordat je de kamer van de bewoner binnenloopt of een tweepersoonsbed plaatsen als de bewoner nog een thuiswonende partner heeft. Maar ook scholing over dit onderwerp kan ertoe bijdragen, dat zorgmedewerkers beter met seksueel gedrag bij verpleeghuisbewoners om kunnen omgaan", vertelt Kresojevic.

Thematafel Seksualiteit en Intimiteit in het verpleeghuis

Op 18 november van 13.30-15.00 uur vindt online de Thematafel Seksualiteit en Intimiteit plaats. Tijdens deze Thematafel vertelt Kresojevic uitgebreid over haar onderzoek. Klik hier voor de Teams deelname link aan deze Thematafel.

Voor meer informatie of deelname aan het onderzoek: z.kresojevic@lentis.nl