Stoptober: Samen Stoppen, Samen Sterk biedt rokende zwangere vrouwen verslavingscoach aan

De eerste ervaringen bij het inzetten van verslavingscoaches bij zwangere vrouwen zijn positief: zwangere vrouwen vinden het prettig dat ze ondersteuning ontvangen die aansluit bij hun behoeften bij het stoppen met roken en die wordt aangeboden door iemand die kennis heeft van verslavingen en die zonder oordeel het gesprek met ze aangaat. Zorgverleners vinden het prettig dat er een goede doorverwijsmogelijkheid beschikbaar is wanneer vrouwen specialistische ondersteuning nodig hebben bij het stoppen met roken.

Stoptober: een maand niet roken
Een tabaksverslaving is een hardnekkige verslaving. De maand oktober staat daarom in het teken van Stoptober: een nationaal initiatief waarbij tienduizenden mensen samen met anderen 28 dagen stoppen met roken. Stoppen met roken verbetert de gezondheid en verlaagt het risico op ziekten, zoals hart- en vaatziekten.

Roken tijdens de zwangerschap
Voor zwangere vrouwen heeft roken naast negatieve effecten voor de eigen gezondheid, ook een negatieve invloed op de gezondheid van het ongeboren kind. Roken tijdens de zwangerschap verhoogt onder andere de kans op een baby met een laag geboortegewicht, een miskraam of doodgeboorte. In Nederland rookt 7% van de zwangere vrouwen op enig moment tijdens de zwangerschap. De schatting is dat dit percentage hoger ligt voor Noord-Nederland, omdat in het noorden relatief veel mensen wonen met een lagere sociaal economische status. Uit onderzoek blijkt dat dit samenhangt met rookgedrag.

Samen Stoppen, Samen Sterk
Om zwangere vrouwen te ondersteunen bij het stoppen-met-roken, is het Universitair Medisch Centrum Groningen in 2019 het onderzoeksproject 'Samen Stoppen, Samen Sterk' gestart. De onderzoekers, promovenda Stella Weiland, epidemioloog dr. Lilian Peters en socioloog dr. Danielle Jansen van de afdeling Huisartsgeneeskunde & Ouderengeneeskunde, willen met het onderzoek de ondersteuning bij het stoppen met roken beter laten aansluiten op de behoeften van zwangere vrouwen in Noord-Nederland. Vorig jaar hebben zij de behoeften van zwangere vrouwen  onderzocht, op basis hiervan worden er nu per regio verbeterplannen opgesteld. Aan het opstellen van de verbeterplannen werken  zwangere vrouwen, verloskundigen, gynaecologen, kraamzorgmedewerkers, jeugdgezondheidsartsen, huisartsen, verslavingsartsen, verslavingscoaches en ervaringsdeskundigen Sterk uit Armoede mee.

Verslavingscoach
Als onderdeel van de verbeterplannen worden zwangere vrouwen in een aantal regio’s (regio Heerenveen, Groningen en Scheemda,  de mogelijkheid geboden om door de verloskundige of gyneacoloog doorverwezen te worden naar een verslavingscoach van Verslavingszorg Noord-Nederland (VNN). Deze verslavingscoaches hebben specialistische kennis over verslaving en stemmen de begeleiding af op de behoeften van de zwangere vrouw. Verslavingsarts Robert van de Graaf licht toe: 'In de landelijke stoppen-met-roken richtlijn voor zwangere vrouwen staat beschreven dat een deel van de rokende zwangere vrouwen specialistische hulp vanuit de verslavingszorg nodig hebben. Dit is echter niet beschikbaar in ons land, omdat deze zorg niet vergoed wordt. VNN heeft besloten om desondanks deze zorg wel aan te bieden. Het is vooral bedoeld voor de zwaar verslaafde zwangere vrouwen, die met reguliere stoppen-met-roken coaching niet van het roken afkomen'.

De komende tijd werkt het projectteam aan het beschikbaar stellen van een verslavingscoach voor andere regio’s in Noord-Nederland. Het project loopt tot 2022; het streven is  om de ondersteuning ook na afloop van het project door te zetten.