Onderzoeker doet onderzoek naar onderzoek

“Als klinische onderzoeken beter worden uitgevoerd, zullen de resultaten bruikbaarder zijn in de praktijk”

Het UNO-UMCG werkt niet alleen aan de kwaliteit van zorg, maar ook aan de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek. Met natuurlijk als einddoel: betrouwbare onderzoeken die de kwaliteit van zorg verder kunnen verbeteren. Het onderzoek van gezondheidswetenschapper Tessa Hulshof is hier een voorbeeld van. Op 15 december a.s. om 16.15 uur promoveert ze. De promotie is online live te volgen.  

Wat heb je onderzocht?
“Kort gezegd deed ik onderzoek naar onderzoek; ik heb in kaart gebracht op welke manier tot nu toe onderzoek is gedaan naar de effecten van antipsychotica bij dementie.” 

Wat was de aanleiding voor je onderzoek?
“Het begon eigenlijk met mijn masterscriptie, waarvoor ik klinische onderzoeken – zogeheten trials –heb bekeken die antipsychotica vergeleken met een placebo. Het viel daarin op dat er gegevens misten over de manier waarop het onderzoek was uitgevoerd. Bijvoorbeeld weinig informatie over de randomisatieprocedure, dat wil zeggen: het toewijzen van patiënten aan de behandel- of controlegroep. Of over patiëntkarakteristieken – zoals leeftijd en geslacht –  van patiënten die aan het onderzoek hebben meegedaan. Dit zorgde ervoor dat ik verder wilde onderzoeken of de manier van onderzoeken invloed kan hebben op de gerapporteerde effecten van antipsychotica. Bijvoorbeeld: als de behandel- en controlegroep teveel van elkaar verschillen, of als de patiëntengroep in het onderzoek niet overeenkomt met de patiëntengroep in de praktijk, dan zal antipsychotica in de praktijk niet hetzelfde effect hebben als in het onderzoek.”

Waarom is je onderzoek belangrijk voor de ouderenzorg?
“Als klinische onderzoeken beter worden uitgevoerd, zullen de resultaten dichterbij de praktijk liggen en dus ook beter bruikbaar zijn. Met name voor medicatie wil je wel zeker weten of de patiënt daar in de praktijk ook baat bij heeft.”

Wat zijn samengevat de resultaten van je onderzoek?
“We hebben geconcludeerd dat de methoden van klinische onderzoeken naar antipsychotica bij ouderen met dementie verbeterd kunnen worden. Dit kan bijvoorbeeld door objectieve uitkomstmaten te gebruiken en patiënten in de onderzoekspopulatie op te nemen die overeenkomen met de patiënten in de praktijk. In de klinische onderzoeken waar dit niet is gebeurd is de werkzaamheid van antipsychotica mogelijk overschat.”

Heb je naar aanleiding van je onderzoek adviezen voor zorgverleners?
“Ik raad specialisten ouderengeneeskunde enige terughoudendheid aan met het voorschrijven van antipsychotica aan mensen met dementie. Al ga ik er van uit dat dit in de praktijk ook al wordt gedaan, omdat dit advies ook in de richtlijn van beroepsvereniging Verenso staat.”

Wat ga je na je promotie doen?
“Momenteel werk ik bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Daar blijf ik ook na het behalen van mijn promotie werkzaam.”